و به همين دليل نيز تحريم شده است . بنا بر اين نبايد انتظار داشت كه گوشتهاى حرام ، هميشه داراى زيانهاى بهداشتى باشد ، بلكه گاهى به خاطر زيانهاى معنوى و اخلاقيش تحريم شده است ، و از اينجا روشن مىشود كه شرائط ذبح اسلامى نيز بر دو گونه است ، بعضى مانند بريدن رگهاى چهارگانه و بيرون ريختن خون حيوان ، جنبه بهداشتى دارد ، و بعضى مانند رو به قبله بودن و گفتن « بسم اللَّه » و ذبح به وسيله مسلمان ، جنبه معنوى . در پايان آيه كسانى را كه از روى ناچارى و اضطرار ، و نيافتن هيچ غذاى ديگر براى حفظ جان خويش ، از اين گوشتهاى حرام استفاده مىكنند ، استثناء كرده و مىگويد : « كسانى كه اضطرار پيدا كنند ، گناهى بر آنها نيست ، مشروط بر اينكه تنها به خاطر حفظ جان باشد نه به خاطر لذت و يا حلال شمردن حرام الهى و نه زياد از حد ، بخورند در اين صورت پروردگار آمرزنده مهربان آنها را معاف خواهد ساخت » ( * ( فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَلا عادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) ( 1 ) . در حقيقت اين دو شرط براى آن است كه افرادى اضطرار را دستاويز براى تجاوز به حريم قوانين الهى نسازند ، و به بهانه اضطرار از حدود مقررات خدا پا فراتر ننهند . ولى در بعضى از روايات اهل بيت ع مانند روايتى كه در تفسير عياشى از امام صادق ع نقل شده چنين مىخوانيم الباغى الظالم و العادى الغاصب : « منظور از باغى ، ستمگر است و منظور از عادى ، غاصب است » و نيز در روايت ديگرى از امام ع نقل شده كه فرمود : الباغى الخارج

--> ( 1 ) « باغ » يا « باغى » از ماده « بغى » به معناى طلب است و « عاد » يا « عادى » از ماده « عدو » به معناى تجاوز مىباشد .